Nasosyň başyny nädip hasaplamaly?
Gidrawliki nasos öndürijileri hökmünde möhüm wezipämizde, belli bir ulanylyş üçin dogry nasosy saýlanda göz öňünde tutulmaly köp sanly üýtgeýänleriň bardygyny bilýäris. Bu ilkinji makalanyň maksady, "nasos kellesi" parametrinden başlap, gidrawliki nasos äleminde köp sanly tehniki görkezijileri açyp görkezmekdir.
Nasos başlygy näme?
Nasos başlygy, köplenç umumy başlygy ýa-da umumy dinamiki başlygy (TDH) diýlip atlandyrylýar, nasosyň suwuga berýän umumy energiýasyny görkezýär. Ol nasosyň ulgamda hereket edende suwuga berýän basyş energiýasynyň we kinetik energiýasynyň utgaşmasyny kesgitleýär. Gysgaça aýdylanda, başlygy nasosyň pompalanan suwuga berip bilýän iň ýokary göteriji beýikligi hökmünde hem kesgitläp bileris. Iň aýdyň mysal, göni eltiji çykyşdan ýokary galýan dik turbadyr. Suwuklyk 5 metr başlygy bolan nasos tarapyndan çykaryjy çykyşdan 5 metr uzaklykda turba arkaly pompalanar. Nasosyň başlygy akym tizligi bilen ters baglanyşyklydyr. Nasosyň akym tizligi näçe ýokary bolsa, başlygy şonça pesdir. Nasosyň başlygyny düşünmek möhümdir, sebäbi ol inženerlere nasosyň işini baha bermäge, belli bir ulanyş üçin dogry nasosy saýlamaga we netijeli suwuklyk daşamak ulgamlaryny döretmäge kömek edýär.
Nasos başlygynyň bölekleri
Nasos başlygynyň hasaplamalaryny düşünmek üçin, umumy başlygyň düzümine täsir edýän bölekleri bölmek möhümdir:
Statik Baş (Hs)Statik basyş nasosyň sorujy we çykaryjy nokatlarynyň arasyndaky dik aralykdyr. Ol beýiklik sebäpli potensial energiýanyň üýtgemegini hasaba alýar. Eger çykaryjy nokady sorujy nokadyndan ýokary bolsa, statik basyş oňyn, eger pes bolsa, statik basyş negatiwdir.
Tizlik başlygy (Hv)Tizlik başlygy, suwuklygyň turbalardan geçende oňa berilýän kinetik energiýadyr. Ol suwuklygyň tizligine baglydyr we aşakdaky deňleme arkaly hasaplanýar:
Hv=V^2/2g
Nirede:
- Hv= Tizlik başlygy (metr)
- V= Suwuklygyň tizligi (m/s)
- g= Agirlik güýjüniň täsiri bilen tizlenme (9.81 m/s²)
Basyş başlygy (Hp)Basyş başlygy, ulgamdaky basyş ýitgilerini ýeňip geçmek üçin nasos tarapyndan suwuklyga goşulýan energiýany görkezýär. Ony Bernulli deňlemesi arkaly hasaplap bolýar:
Hp=Pd−Ps/ρg
Nirede:
- Hp= Basyş derejesi (metr)
- Pd= Çykaryş nokadyndaky basyş (Pa)
- Ps= Sorma nokadyndaky basyş (Pa)
- ρ= Suwuklygyň dykyzlygy (kg/m³)
- g= Agirlik güýjüniň täsiri bilen tizlenme (9.81 m/s²)
Sürtülme başlygy (Hf)Sürtülme başlygy ulgamdaky turba sürtülmesi we armaturalar sebäpli energiýa ýitgilerini hasaplaýar. Ony Darsi-Waýsbah deňlemesi arkaly hasaplap bolýar:
Hf=fLQ^2/D^2g
Nirede:
- Hf= Sürtülme başlygy (metr)
- f= Darsi sürtünme koeffisiýenti (ölçegsiz)
- L= Turbanyň uzynlygy (metr)
- Q= Akym tizligi (m³/s)
- D= Turbanyň diametri (metr)
- g= Agirlik güýjüniň täsiri bilen tizlenme (9.81 m/s²)
Umumy Başlyk Deňlemesi
Umumy baş (H) nasos ulgamynyň umumy bahasy şu bölekleriň jemidir:
H=Hs+Hv+Hp+Hf
Bu deňleme düşünmek inženerlere zerur akym tizligi, turba ölçegleri, beýiklik tapawutlary we basyş talaplary ýaly faktorlary göz öňünde tutup, netijeli nasos ulgamlaryny döretmäge mümkinçilik berýär.
Nasos başlygynyň hasaplamalarynyň ulanylyş ugurlary
Nasos saýlamakInženerler belli bir ulanyş üçin degişli nasosy saýlamak üçin nasosyň kellesiniň hasaplamalaryny ulanýarlar. Zerur bolan umumy kellesi kesgitlemek arkaly olar bu talaplara netijeli laýyk gelýän nasosy saýlap bilýärler.
Sistemanyň dizaýnySuwuklyk daşamak ulgamlaryny dizaýn etmekde nasosyň kellesiniň hasaplamalary örän möhümdir. Inženerler turbalaryň ölçeglerini kesgitläp we sürtülme ýitgilerini azaltmak we ulgamyň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin degişli armaturalary saýlap bilýärler.
Energiýa netijeliligiNasosyň kellesini düşünmek, energiýa netijeliligi üçin nasosyň işini optimizirlemäge kömek edýär. Gereksiz kellesi azaltmak arkaly inženerler energiýa sarp edilişini we işleýiş çykdajylaryny azaldyp bilerler.
Tehniki hyzmat we näsazlyklary çözmekNasosyň basyşyny wagtyň geçmegi bilen gözegçilik etmek, ulgamyň işinde üýtgeşmeleri anyklamaga kömek edip biler, bu bolsa tehniki hyzmatyň zerurdygyny ýa-da tıkanmalar ýa-da sızmalar ýaly meseleleri çözmegiň zerurdygyny görkezýär.
Hasaplama mysaly: Nasosyň umumy başlygyny kesgitlemek
Nasosyň başyny hasaplamagyň konsepsiýasyny düşündirmek üçin, suwaryş üçin ulanylýan suw nasosyny öz içine alýan ýönekeýleşdirilen ssenariýany göz öňünde tutalyň. Bu ssenaride, suw howdanyndan meýdana netijeli suw paýlamak üçin zerur bolan umumy nasosyň başyny kesgitlemek isleýäris.
Berlen parametrler:
Beýiklik tapawudy (ΔH)Suw howdanyndaky suw derejesinden suwaryş meýdanynyň iň ýokary nokadyna çenli dik aralyk 20 metrdir.
Sürtünme sebäpli baş ýitgisi (hf)Turbalaryň, armaturalaryň we ulgamdaky beýleki bölekleriň sebäpli sürtülme ýitgileri 5 metre deňdir.
Tizlik başlygy (hv)Durnukly akymy saklamak üçin belli bir tizlik derejesi 2 metr gerek.
Basyş başlygy (at güýji): Basyş düzgünleşdirijisini ýeňip geçmek üçin goşmaça basyş başlygy 3 metr.
Hasaplama:
Gerekli umumy nasos başlygyny (H) aşakdaky deňleme arkaly hasaplap bolýar:
Nasosyň umumy başlygy (H) = Beýiklik tapawudy/Statik başlygy (ΔH)/(hs) + Sürtünme başlygynyň ýitgisi (hf) + Tizlik başlygy (hv) + Basyş başlygy (hp)
H = 20 metr + 5 metr + 2 metr + 3 metr
H = 30 metr
Bu mysalda, suwaryş ulgamy üçin zerur bolan nasosyň umumy başlygy 30 metrdir. Bu nasosyň suwy dikligine 20 metr galdyrmak, sürtünme ýitgilerini ýeňip geçmek, belli bir tizligi saklamak we gerek bolanda goşmaça basyş bermek üçin ýeterlik energiýa berip bilmelidigini aňladýar.
Nasosyň umumy kellesini düşünmek we dogry hasaplamak, netijede deň derejeli kellede islenýän akym tizligine ýetmek üçin degişli ölçegli nasosy saýlamak üçin örän möhümdir.
Nasosyň başynyň şekilini nireden tapyp bilerin?
Nasosyň başlygynyň görkezijisi bar we ony şu ýerden tapyp bolýarmaglumat sahypalaryähli esasy önümlerimiziň. Nasoslarymyzyň tehniki maglumatlary barada has giňişleýin maglumat almak üçin tehniki we satuw toparymyz bilen habarlaşyň.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 2-nji sentýabry