Me pēhea te tatau i te pane o te papu?
I roto i tā mātou tūranga nui hei kaihanga papu waipēhi, e mōhio ana mātou ki te maha o ngā taurangi me whai whakaaro i te wā e whiriwhiri ana i te papu tika mō te tono motuhake. Ko te whāinga o tēnei tuhinga tuatahi he tīmata ki te whakamārama i te maha o ngā tohu hangarau i roto i te ao papu waipēhi, mai i te tawhā "upoko papu".
He aha te Upoko Papu?
Ko te pane papu, e mōhiotia ana ko te pane katoa, ko te pane hihiri katoa rānei (TDH), e tohu ana i te pūngao katoa e tukuna ana ki te wai e te papu. E ine ana i te huinga o te pūngao pēhanga me te pūngao nekeneke e tukuna ana e te papu ki te wai i a ia e neke ana i roto i te pūnaha. I roto i te poto, ka taea hoki e tātou te tautuhi i te pane ko te teitei hiki mōrahi ka taea e te papu te tuku ki te wai e papuhia ana. Ko te tauira tino mārama ko te paipa poutū e piki tika ana mai i te putanga tuku. Ka papuhia te wai ki raro i te paipa 5 mita mai i te putanga tuku e te papu he 5 mita te pane. He hononga whakahuri te pane o te papu ki te tere rere. Ko te teitei ake o te tere rere o te papu, ko te iti iho o te pane. He mea nui te mārama ki te pane papu nā te mea ka āwhina i ngā kaihangarau ki te aromatawai i te mahi a te papu, te whiriwhiri i te papu tika mō tētahi tono, me te hoahoa i ngā pūnaha kawe wai whai hua.
Ngā Wāhanga o te Upoko Papu
Hei mārama ki ngā tataunga o te pane papu, he mea nui kia wehewehea ngā wāhanga e whai wāhi ana ki te pane katoa:
Upoko Pūmau (Hs)Ko te pane pūmau te tawhiti poutū i waenga i ngā pūwāhi momi me te pūwāhi tuku o te papu. Ka whakaarohia te huringa pūngao pea nā te teitei. Mena he teitei ake te pūwāhi tuku i te pūwāhi momi, he pai te pane pūmau, ā, ki te iti iho, he kino te pane pūmau.
Upoko Tere (Hv)Ko te upoko tere te pūngao nekeneke e tukuna ana ki te wai i a ia e neke ana i roto i ngā paipa. Ka whakawhirinaki ki te tere o te wai, ā, ka tatauhia mā te whakamahi i te whārite:
Hv=V^2/2g
Kei hea:
- Hv= Te tere o te nekehanga (mita)
- V= Te tere o te wai (m/s)
- g= Te whakaterenga nā te kaha ā-papa (9.81 m/s²)
Upoko Pēhanga (Hp)Ko te pane pēhanga e tohu ana i te pūngao e tāpirihia ana ki te wai e te papu hei wikitoria i ngā ngaronga pēhanga i roto i te pūnaha. Ka taea te tatau mā te whakamahi i te whārite a Bernoulli:
Hp=Pd−Ps/ρg
Kei hea:
- Hp= Te upoko pēhanga (mita)
- Pd= Te pēhanga i te pūwāhi tukunga (Pa)
- Ps= Te pēhanga i te pūwāhi momi (Pa)
- ρ= Te mātotorutanga wai (kg/m³)
- g= Te whakaterenga nā te kaha ā-papa (9.81 m/s²)
Upoko Waku (Hf)Ko te pane waku e whakaatu ana i ngā ngaronga pūngao nā te waku o ngā paipa me ngā hononga i roto i te pūnaha. Ka taea te tatau mā te whakamahi i te whārite Darcy-Weisbach:
Hf=fLQ^2/D^2g
Kei hea:
- Hf= Te upoko waku (mita)
- f= Tauwehenga waku a Darcy (kore-ahu)
- L= Te roa o te paipa (mita)
- Q= Te tere rere (m³/s)
- D= Te whānui o te paipa (mita)
- g= Te whakaterenga nā te kaha ā-papa (9.81 m/s²)
Whārite Upoko Katoa
Te upoko katoa (H) o tētahi pūnaha papu ko te tapeke o ēnei wāhanga katoa:
H=Hs+Hv+Hp+Hf
Mā te mārama ki tēnei whārite ka taea e ngā kaihangarau te hoahoa i ngā pūnaha papu whai hua mā te whai whakaaro ki ngā āhuatanga pēnei i te tere rere e hiahiatia ana, ngā rahi o ngā paipa, ngā rerekētanga teitei, me ngā whakaritenga pēhanga.
Ngā Whakamahinga o ngā Tātaitanga o te Upoko Papu
Kōwhiringa PapuKa whakamahia e ngā kaihangarau ngā tātaitanga o te pane papu hei whiriwhiri i te papu e tika ana mō tētahi tono motuhake. Mā te whakatau i te pane katoa e hiahiatia ana, ka taea e rātou te whiriwhiri i tētahi papu ka taea te whakatutuki i ēnei whakaritenga me te whai hua.
Hoahoa PūnahaHe mea nui ngā tataunga o te pane papu i roto i te hoahoa i ngā pūnaha kawe wai. Ka taea e ngā kaihangarau te rahi i ngā paipa me te whiriwhiri i ngā hononga tika hei whakaiti i ngā ngaronga waku me te whakanui ake i te whai huatanga o te pūnaha.
Te Whai Hua o te PūngaoMā te mārama ki te pane o te papu ka āwhina i te whakapai ake i te mahi a te papu kia pai ai te whai hua o te pūngao. Mā te whakaiti i te pane kāore e hiahiatia, ka taea e ngā kaihangarau te whakaiti i te whakapaunga pūngao me ngā utu whakahaere.
Te Tiaki me te Whakatau RapangaMā te aroturuki i te pane o te papu i roto i te wā ka āwhina i te kite i ngā huringa o te mahi a te pūnaha, me te tohu i te hiahia mō te tiaki, te whakatau raruraru rānei pērā i te aukati, te turuturu rānei.
Tauira Tātaitanga: Te Whakatau i te Upoko Papu Katoa
Hei whakaatu i te ariā o ngā tataunga o te upoko papu, me whakaaro tātou ki tētahi horopaki māmā e pā ana ki tētahi papu wai e whakamahia ana mō te whakamakuku. I tēnei horopaki, e hiahia ana tātou ki te whakatau i te upoko papu katoa e hiahiatia ana mō te tohatoha pai o te wai mai i tētahi puna wai ki tētahi mara.
Ngā Tawhā i Hoatu:
Rerekētanga Teitei (ΔH)Ko te tawhiti poutū mai i te taumata wai i roto i te puna wai ki te wāhi teitei rawa o te mara whakamakuku he 20 mita.
Ngaronga Upoko Waku (hf)Ko te nui o ngā ngaronga waku nā ngā paipa, ngā hononga, me ētahi atu wāhanga o te pūnaha e 5 mita.
Upoko Tere (hv)Hei pupuri i te rere pumau, e hiahiatia ana he tere teitei o te 2 mita.
Upoko Pēhanga (hp)Ko te upoko pēhanga tāpiri, pērā i te whakamahi i tētahi kaiwhakahaere pēhanga hei whakakore i te pēhanga, he 3 mita.
Tātaitanga:
Ka taea te tatau i te pane papu katoa (H) e hiahiatia ana mā te whakamahi i te whārite e whai ake nei:
Te Upoko Papu Katoa (H) = Rerekētanga Teitei/Upoko Tūmau (ΔH)/(hs) + Ngaronga Upoko Waku (hf) + Upoko Tere (hv) + Upoko Pēhanga (hp)
H = 20 mita + 5 mita + 2 mita + 3 mita
H = 30 mita
I tēnei tauira, ko te roa katoa o te papu e hiahiatia ana mō te pūnaha whakamakuku he 30 mita. Ko te tikanga me kaha te papu ki te whakarato i te kaha e tika ana hei hiki i te wai kia 20 mita te teitei, hei whakakore i ngā ngaronga waku, hei pupuri i tētahi tere, me te whakarato i tētahi atu pēhanga ina hiahiatia.
He mea nui te mārama me te tatau tika i te katoa o te pane papu hei whiriwhiri i tētahi papu te rahi e tika ana kia tutuki ai te tere rere e hiahiatia ana i te pane ōrite ka puta.
Kei hea ahau e kite ai i te āhua o te pane o te papu?
Kei reira te tohu pane papu, ā, ka kitea i roto i tengā pepa raraungao ā mātou hua matua katoa. Mō ētahi atu pārongo e pā ana ki ngā raraunga hangarau o ā mātou papu, whakapā atu ki te tīma hangarau me te tīma hokohoko.
Wā tuku: Hepetema-02-2024
